اِعلَموا
اَلْمَفعولُ الْمُطلَقُ
به ترجمه چهار جمله زیر دقّت کنید.
۱- اِستَغفَرتُ اللهَ. ( از خدا آمرزش خواستم.)
۲- اِستَغفَرتُ اللهَ استِغفاراً. ( از خدا بی گمان آمرزش خواستم.)
۳- اِستَغفَرتُ اللهَ استِغفاراً صادِقاً. ( از خدا صادقانه آمرزش خواستم.)
۴- اِستَغفَرتُ اللهَ استِغفارَ الصّالِحینَ. ( از خدا مانندِ درستکاران آمرزش خواستم.)
■ چه رابطهای میان دو کلمه «اِسْتَغْفَرْتُ» و «اِسْتِغْفار» در جملات بالا وجود دارد؟
■ مصدر «اِسْتِغْفار» در جمله دوم، سوم و چهارم چه مفهومی را به جملهها افزوده است؟
■ نقش کلمه «اِسْتِغْفار» در جملات دوم، سوم و چهارم «مفعول مطلق» است.
■ این مصدر در جمله دوم بر انجام فعلِ «اِسْتَغْفَرْتُ» تأکید کرده است.
■ به مصدر «اِسْتِغْفار» در جمله دوم «مفعول مطلق تأکیدی» گفته میشود و در ترجمه فارسی آن از قیدهای تأکیدی مانند «بی گمان»، «حتماً» و «قطعاً» استفاده میکنیم.
اسْتغفرتُ الله اسْتِغْفاراً (مفعول مطلق تأکیدی).
■ دو کلمه «صادِقاً» و «الصّالِحینَ» در جملات سوم و چهارم چه نقشی دارند؟
■ گاهی «مفعول مطلق» به کمک کلمه بعد از خودش که صفت یا مضافٌ الیه است، نوعِ انجام گرفتنِ فعل را بیان میکند؛ مانند «اِسْتِغْفار » در جمله سوم و چهارم، که به آن «مفعول مطلق نوعی» گفته میشود.
اسْتغْفَرتُ اللهَّ اسْتِغْفارَ الصّالِحینَ. اِسْتَغْفَرْتُ اللّهَ اسْتِغْفاراً صادِقاً.
مفعول مطلق نوعی مضاف الیه مفعول مطلق نوعی صفت
■ در ترجمه مفعول مطلق نوعی (که مضاف واقع شده است) از قید «مانندِ» استفاده میکنیم؛ مثال:
اسْتغْفَرتُ اللهَّ اسْتغْفارَ الصّالِحینَ. = مانندِ درستکاران از خدا آمرزش خواستم.
■ در ترجمه مفعول مطلق نوعی (که موصوف واقع شده است) میتوانیم صفت را به صورت قید ترجمه کنیم و نیازی به ترجمه مفعول مطلق نیست؛ مثال:
تجْتهِدُ الْأمُّ لِترَبیهِ أوْلادِها اجْتهِادا بالغِا.ً = مادر برای تربیت فرزندانش بسیار تلاش میکند.
اسْتغْفَرتُ اللهَّ اسْتغْفارا صادِقا.ً = از خدا صادقانه آمرزش خواستم.
مفعول مطلق مصدری از فعلِ جمله است.
مفعول مطلق دو نوع است: تأکیدی و نوعی.
مفعول مطلق تأکیدی، مصدری از فعلِ جمله است که بر انجامِ فعل تأکید میکند و صفت یا مضافٌ الیه ندارد.
مفعول مطلق نوعی، مصدری از فعلِ جمله است که نوع و چگونگی انجامِ فعل را بیان میکند و صفت یا مضافٌ الیه دارد.
۱- ترجمه، هنر و ذوق در کنار توانمندیهای گوناگون زبانی است و ترجمه صحیح به سیاقِ عبارت و نکات بسیاری بستگی دارد. آنچه در کتاب در زمین. ترجمه میآید، فقط یک راهنمایی است.
![مفعول مطلق](https://www.jafarisaeed.ir/wp-content/uploads/2024/07/ar12drs4-mafoolmotlagh.jpg)
در کتاب عربی پایه دهم با مصدرهایی با قاعده بر این وزنها آشنا شدید:
اِفتِعال، اِستِفعال، اِنفِعال، إِفعال، تَفعیل، تَفَعُّل، تَفاعُل و مُفاعَلَه؛ مثال:
![بابهای عربی](https://www.jafarisaeed.ir/wp-content/uploads/2020/10/ar1bab-1024x747.jpg)
![بابهای ثلاثی مزید](https://www.jafarisaeed.ir/wp-content/uploads/2024/07/ar12mo-drs4sh2.jpg)
اکنون با این چند مصدر که در هشت گروهِ یادشده نیستند و بی قاعده اند، آشنا شوید:
![مصدر فعلهای عربی](https://www.jafarisaeed.ir/wp-content/uploads/2024/07/ar12mo-drs4sh3.jpg)
از آنجا که «مفعول مطلق» مصدری از فعلِ جمله است؛ بنابر این آشنایی با مصدرهای یاد شده لازم است.
صَبَرَ: صبر کرد/ ذکرَ: یاد کرد / عَرَفَ: شناخت / رَغبَ: علاقه مند شد / فَتَحَ: گشود / جَلسَ: نشست / خَرجَ: بیرون رفت / طافَ: چرخید / نامَ: خوابید / عاشَ: زندگی کرد
اِختَبِر نفسَکَ: اِنتَخِب التَّرجِمَهَ الصَّحیحَهَ ثُمَّ عَینِ المَفعولَ المُطلَقَ وَ اذکُر نَوعَهُ. (خودت را بیازما: ترجمه درست را بگزین؛ سپس مفعول مطلق را شناسایی کن و نوعش را یاد کن.)
۱- ﴿ فَاصبِر صَبراً جَمیلاً﴾ / مفعول مطلق نوعی(موصوف و صفت)
الف- قطعاً شکیبایی کن ب- به زیبایی صبر کن. ■
۲- ﴿ اُذکُروا اللهَ ذِکراً کَثیراً﴾ / مفعول مطلق نوعی(موصوف و صفت)
الف- خدا را همیشه یاد کنید. ب- خدا را بسیار یاد کنید. ■
۳- ﴿ کَلَّمَ اللهُ موسَی تَکلیماً﴾ / مفعول مطلق تأکیدی
الف- خدا با موسی قطعاً سخن گفت. ■ ب- خدا با موسی سخنی گفت.
۴- ﴿ … وَ نُزِّلَ المَلائِکَهُ تَنزیلاً﴾ / مفعول مطلق تأکیدی
الف- و مانند ملائک فرود آمدند. ب- و فرشتگان قطعاً فرود آورده شدند. ■