خودارزیابی
۱- پرسشهای قائم مقام فراهانی برای آزمایش فرزندانش چه بود؟
– کاشف الکل که بود؟ / این شعر از کیست؟
۲- ویژگی های مشترک امیرکبیر و قائم مقام فراهانی چیست؟
– هر دو دانا و زیرک بودند. با کوشش و پشتکار به جایگاه بالایی رسیدند. هر دو صدر اعظم شدند و با نادانی ستیزیدند و ایران را آباد کردند.
۳- خدمات قائم مقام فراهانی و امیرکبیر به ایران چه بوده است؟
– قائم مقام فراهانی قراردادهای ارزشمندی را بست. امیرکبیر دارالفنون را راه انداخت. دانشجویانی را به خارج گسیل داشت و از ریخت و پاش درباریان جلوگیری کرد.
دانش زبانی: صفت بیانی
به جمله های زیر، توجّه کنید.
◙ دانشجوی کوشا، مقالۀ خوبی نوشت.
◙ باغبان مهربان، گلهای صورتی را کاشت.
جمله | گروه اسمی | گروه اسمی |
۱ | دانشجوی کوشا | مقالۀ خوب |
۲ | باغبان مهربان | گلهای صورتی |
گروه های اسمی جملههای بالا را در جدول زیر، میبینیم.
در هر چهار گروه اسمی، واژه ای که بعد از اسم آمده است «صفت بیانی» است، که دربارۀ چگونگی و ویژگیهای اسم، توضیحاتی را بیان میکند. صفت بیانی معمولاً پس از اسم میآید و «وابستۀ پسین» اسم به شمار میآید.
در نمونههای بالا واژههای کوشا، خوب، مهربان و صورتی، صفت بیانی هستند.
![](https://www.jafarisaeed.ir/wp-content/uploads/2022/11/saeed5.jpg)
![](https://www.jafarisaeed.ir/wp-content/uploads/2024/07/saeed-abi.gif)
![](https://www.jafarisaeed.ir/wp-content/uploads/2024/07/saeed-sabz.gif)
![](https://www.jafarisaeed.ir/wp-content/uploads/2022/11/saeedjafari5.jpg)
گفت و گو
۱- دربارۀ یکی از شخصیتهای معروف استان، شهر، روستا یا منطقۀ خود تحقیق کنید و نتیجۀ آن را در کلاس گزارش دهید. – به عهده دانش آموزان
۲- متن «آشپززادۀ وزیر» یا «نوجوان باهوش» را در کلاس نمایش دهید.
فعالیت های نوشتاری
۱- واژههای مهمّ املایی را از متن درس بیابید و بنویسید.
– مطالب، مکث، حلاوت، خاص، بینظیر، هیاهو، طراوت، تعارف، تاسفبار، هلهله، صدر اعظم، منشأ، ذکاوت، صفر، شیوع.
۲- در هر یک از جملههای زیر، صفت های بیانی را بیابید.
◙ زنان اندیشمند، در سربلندی ایران عزیز، نقش مؤثر داشتهاند.
◙ من آیندهای درخشان برای این نوجوان میبینم.
◙ برگهای سبز، زیر نور گرم خورشید میدرخشیدند.
![تصویر متحرک](https://www.jafarisaeed.ir/wp-content/uploads/2024/07/girly-gif11.gif)
۳- واژههای زیر را با صفتهای بیانی مناسب، گسترش دهید.
نمونه: حرم ← حرم مطهّر
مطالب: مطالب سودمند / کاشف: کاشف زیرک
لهجه: لهجه زیبا / دریا: دریای خروشان
![](https://www.jafarisaeed.ir/wp-content/uploads/2022/05/6gui1i0.gif)
![سعید جعفری](https://www.jafarisaeed.ir/wp-content/uploads/2022/04/jafarisaeed.jpg)
![](https://www.jafarisaeed.ir/wp-content/uploads/2022/05/01145229020454694744.gif)
همزه (ء) یکی از حرفهای الفبای زبان فارسی است. این حرف، مانند سایر حرفها در خطّ فارسی، حرکتگذاری نمیشود؛ بنابراین بهتر است بنویسیم قائم و نه قائِم مؤدّب و نه مؤَدّب
در املای واژههایی مانند جزءِ اول شیءِ نورانی نشانۀ کسره نیست؛ به این نشانه نقشنِمای اضافه میگویند.
در نوشتن واژههای عربی همزهدار نیز باید توجّه و دقّت کافی داشت؛ مانند: « شأن، رؤیا، مؤسّس، لؤلؤ، رئوس، توطئه، إن شاء الله.»