هر گاه دو واژه با معنای ناساز در یک بیت یا عبارت به کار روند، آرایه تضاد یا طباق پدید میآید.
در نومیدی بسی امید است / پایان شب سیه سپید است.
☼ واژههای «نومیدی» با «امید» و همچنین واژگان «سیه» با «سپید» متضاد و ناسازند.
![](https://www.jafarisaeed.ir/wp-content/uploads/2022/01/oloom3-tazad1-1024x777.jpg)
![تضاد](https://www.jafarisaeed.ir/wp-content/uploads/2022/01/oloom3-tazad2-1024x772.jpg)
- در کدام گزینه « تضاد » دیده نمیشود؟
الف) من به هـــر جمعیتی نالان شــدم جفت بد حالان و خوش حالان شدم
ب) درنــــــیابد حال پخــته هـیچ خــام پــــس ســــخن کــوتاه باید والسلام
پ) همچو نی زهری و تریاقی که دید همچو نی دمساز و مشتاقی که دید
ت) سینه خواهم شرحه شرحه از فراق تـــــا بگویم شــــرح درد اشـــتیاق
- در همه بیتها به جز بیت … آرایه « تضاد » به کار رفته است.
الف) آن نشنیدید که یک قطره اشک صـــبحدم از چشم یتیمی چکید
ب) دوســـت نگـردند فقیر و غنـــی یــــار نـباشند شقی و ســــــعید
پ) گاه درخشید و گهی تیره مــــاند گاه نهان گشت و گهی شد پدید
ت) من گهر ناب و تو یک قطره آب من ز ازل پاک و تو پست پلید
- در همه بیتها به جز بیت … آرایه « طباق » به کار رفته است.
الف) از همه عالم نهان و بر همه پیدا ب) در بن چاهی به زیر صــــخرۀ صما
پ) صورت خوب آفرید و سیرت زیبا ت) قسمت خود میخورند منعم و درویش
- در کدام گزینه « تضاد » دیده میشود؟
الف) کاش سپهرم چون تو برمیگزید ب) من به نظر قطره به معنی یمم
پ) مـن سفـــــر دیده، ز دل کــردهام ت) من گـــــهر روشن گــــنج دلم
- در کدام گزینه « تضاد » دیده نمیشود؟
الف) بر خسک و خار همچو بر گل و سوسن ب) بیگانه شد ز خود که شود آشنای غیر
پ) جانها فــدای آن که به جان شد فدای غیر ت) نو شـــدهای، نو شده کـــهنه شود آخر
- در کدام گزینه « تضاد » دیده نمیشود؟ (سراسری تجربی)
الف) به طاعت خوی کن و ز معصیت دور ب) که خود در سوختن مانی شب و روز
پ) که ندهــــــد طـــــاعتت با معصیت نور ت) مکن از کـــینۀ کـــس سینه پرســــوز
- در کدام گزینه « تضاد » نیست؟ (سراسری انسانی)
الف) دیو چو بیرون رود فرشته درآید ب) سخن کم گوی و چون گویی نکو گوی
پ) صالح و طالح متاع خویش نمودند ت) گــــــمان بد مـــــــبر بر کس، نکو بر